محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

287

خلاصة الحكمة ( فارسى )

صنعت آن : اگر اهليلج تر تازه به هم رسد بهتر است . و بايد كه آن را با عسل يا شيرهء نبات مربا سازند و اگر هليله تر يافت نشود ، پس دستور ترتيب كه معمول آن - قدس سره - است آن است كه بگيرند : هليله كابلى بزرگ فربه سمين بىداغ بىسوراخ غرقى را كه به ته آب رود گودى در زمين ساخته ، هليله ها را يك يك بر روى رمل چيده ، چنان كه متصل به يكديگر نباشند و اطراف آنها خالى باشد ، پس رمل را بر آن ريزند . و بايد كه آن رمل از رودخانه آب عذب خوش باشد ، پس در روزى دو سه مرتبه آب خوش بر آن ريزند . بعد از دو سه روز هليله ها را از رمل برآورده ، رمل تازه در آن گود كرده به دستور مذكور روزى دو سه مرتبه آب بر آن ريزند و به دستور بعد از دو سه روز رمل را تازه نمايند و اين عمل را زياده بر ده روز نكنند . پس هليله ها را بيرون آورند آن زمان هليله ها مثل هليلهء تر خواهد گرديد ، پس بشويند هليله ها را به آب خوش سه چهار مرتبه تا خوب شسته شود ، پس بگيرند سعد كوفى به ازاى هر يك‌صد عدد هليله ، ده مثقال و خرماى جيد بيست و پنج مثقال و در آب بسيار بجوشانند و هليله ها را در آن آب مطبوخ اندازند و به آتش ملايم بجوشانند ، پس چون نيم پخته شود از آب برآورده آب را دور كرده ، مرتبهء دوم به دستور در آب مطبوخ سعد كوفى و خرما بجوشانند تا خوب پخته شود ، پس برآورده به آب شيرين بشويند شستنى پاكيزه . پس بگيرند عسل جيد سفيد و كف آن را بگيرند و يا شيرهء نبات را در آب بسيار داخل كرده هليله ها در آن اندازند و بپزند و كيسهء افاويه را كه ذكر كرده مىشود ، سر آن را بسته در آن اندازند . و افاويه اين است : دارچينى قرنفل ، دانهء هيل‌بوا ، بسباسه ، زنجبيل ، زعفران ، مشك تبتى ، كوفته در كتانى بسته در آن پاتيل اندازند و بجوشانند و دايم كيسه را بمالند تا قوت ادويه باز داده شود و چون شيرينى و آب جذب گردد ، در هليله ها از آب برآورده بر روى دسترخان كرپاس پاكيزه پهن كننده و در سه روز بگذارند تا رطوبتى را كه جذب كرده هوا نشف كند ، پس در مرتبان چينى كرده عسل سفيد مصفّا به قوام آورده و يا شيرهء نبات به قوام آورده ، در آن مرتبان اندازند ؛ آن مقدار كه از روى هليله ها برگردد و بيست روز در خاكستر يا شن دفن كنند ، پس بيرون آورند و اگر عسل يا شيره نبات آن به سبب